Lớp học hạnh phúc bắt đầu từ trái tim người thầy

Theo Giáo dục thời đại - Say mê với con đường sư phạm đã lựa chọn, suốt gần 30 năm nghề giáo, cô Nguyễn Minh Hồng - Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng (Thành Vinh, Nghệ An) luôn trau dồi chuyên môn, sáng tạo đổi mới phương pháp dạy học.

Cô Nguyễn Minh Hồng trong giờ lên lớp tại Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng (Thành Vinh, Nghệ An).

Cô còn có nhiều sáng kiến kinh nghiệm không chỉ trong giảng dạy, mà cả những biện pháp giáo dục học sinh với tâm huyết xây dựng lớp học hạnh phúc.

Không ngừng đổi mới dạy học

Cô giáo Nguyễn Minh Hồng gắn bó với môn Ngữ văn từ lúc là học sinh Trường chuyên Phan Bội Châu (Nghệ An). Được thầy cô khích lệ, bồi đắp, cô học trò ngày nào đã lớn lên cùng đam mê văn học và chọn nghề sư phạm như một điều tất yếu. Sau khi tốt nghiệp ra trường, cô được tuyển dụng vào dạy học tại Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, bắt đầu hành trình truyền lửa cảm hứng cho trò.

Được đào tạo bài bản, có năng lực văn học sâu sắc, cô Nguyễn Minh Hồng tham gia các hoạt động chuyên môn sớm và tích lũy nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy. Song song với dạy học, cô bắt đầu viết sáng kiến kinh nghiệm như một sự thôi thúc tự thân, để đúc rút những bài học trong thực tiễn công tác và đưa ra giải pháp hiệu quả.

Cô cho biết, khi Bộ GD&ĐT triển khai Chương trình GDPT 2018, tôi dành thời gian nghiên cứu và nhận thấy chương trình được thiết kế với mục tiêu thay đổi toàn diện phương pháp giáo dục, giúp học sinh phát triển đầy đủ cả về kiến thức, kỹ năng và phẩm chất cá nhân, trong đó, đẩy mạnh phát triển các kỹ năng mềm, kỹ năng sống trong các môn học.

“Chương trình GDPT 2018 mở ra nhiều tiềm năng ứng dụng các phương pháp dạy học mới, tựa như một cánh đồng màu mỡ, có thể gieo trồng nhiều ý tưởng sáng tạo. Những giải pháp mà tôi thực hiện đều theo tinh thần đó và xuất phát từ thực tiễn dạy học. Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng nơi tôi công tác có bề dày hơn 100 lịch sử, có truyền thống thi đua dạy tốt học tốt, phong trào nghiên cứu khoa học sôi nổi, nhiều đồng nghiệp nhiệt huyết và giàu kinh nghiệm chính là môi trường và động lực để tôi không ngừng đổi mới bản thân”, cô Hồng trao đổi.

Theo cô Hồng, bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay đặt ra nhiều yêu cầu đối với người thầy, trong đó có yêu cầu cốt lõi là chuyển từ dạy kiến thức sang phát triển năng lực và phẩm chất. Yêu cầu này không hề dễ dàng đối với các bộ môn, đặc biệt là Ngữ văn, môn học có nhiều yếu tố đặc thù. Trong thời đại công nghệ số, các phương tiện nghe nhìn và các hình thức giải trí rất phát triển, áp lực học tập, thi cử cũng khá lớn. Chắc chắn điều đó sẽ khiến cho thế hệ gen Z, gen A có cách tiếp cận văn học khác với các thế hệ trước.

“Thực tế tôi thấy, các bạn trẻ ngày nay có những cách thức học văn và lan tỏa niềm đam mê theo những cách thức khác nhau, năng động, tích cực và khá hiệu quả. Chẳng hạn như hình thức sinh hoạt câu lạc bộ, revew sách, quảng bá, chia sẻ những cuốn sách, bộ phim điện ảnh, tác phẩm văn học hay, mới lạ.

Nhiều bạn tổ chức các cuộc thi viết, tận dụng Internet để học văn. Đó là tín hiệu tích cực để chúng ta hy vọng, dù ở thời đại nào, tình yêu văn học chắc chắn cũng sẽ được giữ gìn và phát triển với nhiều cách biểu hiện, đem lại những giá trị riêng với mỗi người, cô Nguyễn Minh Hồng nhìn nhận.

Cô giáo Nguyễn Minh Hồng cùng học trò lớp 10D4 Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng.

Xây dựng lớp học hạnh phúc

Năm học 2025 - 2026, cô Nguyễn Minh Hồng chủ nhiệm lớp 10D4 - bắt đầu một hành trình mới với lứa học trò đầu cấp. Gần 30 năm công tác trong nghề, nhưng cô Hồng chia sẻ bản thân mới gắn bó với công tác chủ nhiệm hơn 10 năm. Với cô, đây là trải nghiệm tuyệt vời trong nghề giáo, bởi sẽ có nhiều cơ hội hơn để gần gũi, đồng hành với học sinh của mình.

Giáo viên chủ nhiệm vừa đảm đương vai trò của một giáo viên môn học, vừa là người quản lý, định hướng, dẫn dắt một tập thể lớp trong suốt các chặng đường phổ thông, như một người thuyền trưởng. Bởi thế, đây là niềm vui, đồng thời cũng là một trách nhiệm, gắn với những áp lực không hề nhỏ. Để hoàn thành nhiệm vụ đó, gắn kết học trò vẫn là bí quyết quan trọng nhất.

“Muốn gắn kết học sinh, điều cốt yếu cần làm là xây dựng một tập thể đoàn kết, tự chủ, thống nhất vì mục tiêu chung. Ở đó, các em sẽ nhận thấy mình là một mảnh ghép không thể thiếu của lớp, trở thành những chủ thể tích cực trong xây dựng tập thể và gắn kết lẫn nhau. Trên hành trình của các em ở trường THPT, giáo viên chủ nhiệm sẽ là người dẫn đường, cũng là bạn đồng hành, hỗ trợ và điều chỉnh, điều hướng khi cần thiết”, cô Hồng chia sẻ.

Theo cô Hồng trường, học sinh sẽ tiếp xúc, gắn bó, học tập với nhiều thầy cô, nhưng giáo viên chủ nhiệm như người mẹ trong gia đình, mẹ chăm sóc cho con cái như thế nào, thì ở trường, giáo viên chủ nhiệm sẽ lo lắng, quan tâm học sinh như vậy. Tất nhiên, trong tập thể lớp với gần 50 học sinh, mỗi em mỗi hoàn cảnh, tích cách, năng lực khác nhau, thì cách tiếp cận, đồng hành với mỗi em sẽ không giống nhau.

Ở Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, các em cơ bản là học sinh ngoan, có ý thức học tập cao. Nhưng việc có học sinh cá biệt là điều có thể gặp ở trong bất kỳ lớp học nào.

Cô chia sẻ: “Tôi từng cùng một số học trò của mình vượt qua giai đoạn khó khăn đó. Việc đầu tiên cần làm là tìm hiểu được nguyên nhân, gốc rễ của những nổi loạn, chống đối ấy với thái độ đồng cảm, thấu hiểu, chia sẻ và không phán xét. Mỗi đứa trẻ sẽ có cá tính và những trở ngại riêng, đòi hỏi biện pháp phù hợp và có sự đồng hành, tuyệt đối không để các em mặc cảm, cô đơn trong hành trình khắc phục khuyết điểm và sửa sai”.

Khi làm giáo viên chủ nhiệm, điều tôi tâm niệm nhất là xây dựng lớp học hạnh phúc. Tại đó học sinh sẽ có môi trường học tập tích cực, được phát huy năng khiếu, sở trường, được uốn nắn những lệch lạc, sai sót. Các em có bạn bè gắn bó, có niềm vui khi tới lớp, có niềm tự hào về tập thể, về mái trường mình theo học, biết gắn kết các mối quan hệ. Các em sẽ được trao quyền tự chủ, tự quản lớp học, tự giải quyết các vấn đề nảy sinh.

Giáo viên chủ nhiệm không phải là người đưa ra quyết định, phán xét với học trò, mà là người kết nối - với phụ huynh, nhà trường và các tổ chức, cá nhân khác, đặc biệt là bạn bè trong lớp. Từ đó định hướng, tư vấn và hỗ trợ khi cần thiết, giúp học có điểm tựa giải quyết những vấn đề gặp phải trong cuộc sống. Và trong một lớp học hạnh phúc, học sinh sẽ định hình được giá trị bản thân, tự tin phấn đấu để trưởng thành.