Trường chất lượng cao: Mở rộng mạnh nhưng kèm cơ chế “rút danh hiệu”

Theo Nhân lực Nhân tài Việt - Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, điểm thay đổi cốt lõi là chuyển từ cách quản lý dựa vào tiêu chí đầu vào sang quản trị chất lượng theo toàn bộ quá trình.

Theo đó, các trường chất lượng cao sẽ được đánh giá định kỳ, kiểm định thường xuyên và có cơ chế thu hồi danh hiệu nếu không bảo đảm yêu cầu. Điều này nhằm khắc phục tình trạng công nhận một lần nhưng thiếu giám sát trong quá trình vận hành.

Bên cạnh đó, mô hình cũng chuyển từ các tiêu chí cứng sang khung chuẩn mở, lấy chuẩn quốc gia mức độ cao làm nền, đồng thời cho phép các trường phát triển theo định hướng riêng, tạo bản sắc và nâng cao tính cạnh tranh.

Học sinh Yên Sở thoả sức sáng tạo cùng công nghệ. (Ảnh: Fb)

Đổi mới chương trình, chú trọng năng lực học sinh

Chương trình giáo dục tại các trường chất lượng cao được thiết kế theo hướng linh hoạt hơn, kết hợp giữa chương trình nền tảng và nội dung nâng cao.

Thay vì tăng tải kiến thức, định hướng mới tập trung vào phát triển năng lực học sinh, tăng cường ngoại ngữ, STEM, công nghệ số, nghệ thuật và thể chất.

Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời không làm gia tăng áp lực học tập.

Mở rộng nhưng không đánh đổi công bằng

Chủ trương mở rộng hệ thống trường chất lượng cao nhận được sự quan tâm lớn từ phụ huynh. Nhiều ý kiến cho rằng đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nhu cầu tiếp cận giáo dục chất lượng ngày càng tăng.

Tuy nhiên, vấn đề được đặt ra là cần kiểm soát chặt chẽ chất lượng, tránh tình trạng “hình thức hóa” khi mở rộng quy mô. Các yếu tố như đội ngũ giáo viên, chương trình giảng dạy, cơ sở vật chất phải được bảo đảm đồng bộ.

Bên cạnh đó, chính sách học phí và cơ chế hỗ trợ cũng cần được tính toán hợp lý để bảo đảm cơ hội tiếp cận cho nhiều nhóm học sinh, tránh tạo ra khoảng cách trong giáo dục.

Hướng tới hệ thống có tính dẫn dắt

Theo lãnh đạo UBND thành phố, mô hình trường chất lượng cao là đặc thù của Hà Nội, được quy định trong Luật Thủ đô và cụ thể hóa qua các nghị quyết của Trung ương.

Trong giai đoạn tới, mô hình này sẽ được phát triển theo hướng phục vụ theo khu vực, không giới hạn địa giới hành chính, tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận môi trường học tập tốt hơn ngay tại nơi cư trú.

Mục tiêu đến năm 2030, Hà Nội có khoảng 5% tổng số trường đạt chuẩn chất lượng cao, tương đương khoảng 150 trường.

Bài toán đặt ra: lan tỏa hay phân hóa

Việc mở rộng hệ thống trường chất lượng cao được kỳ vọng sẽ tạo động lực nâng chất toàn hệ thống. Tuy nhiên, nếu không đi kèm với nâng cao mặt bằng chung của các trường đại trà, nguy cơ gia tăng chênh lệch giữa các nhóm trường là hiện hữu.

Bài toán đặt ra không chỉ là tăng số lượng trường chất lượng cao, mà là làm sao để mô hình này thực sự có tính lan tỏa, góp phần nâng chất giáo dục trên diện rộng, thay vì tạo ra sự phân tầng rõ rệt trong tiếp cận cơ hội học tập.