Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết lộ trình chi tiết triển khai thống nhất bộ sách giáo khoa trên phạm vi cả nước

Theo Nhân lực Nhân tài Việt - Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 chiều 4/5, vấn đề cải cách thủ tục hành chính, xử lý dứt điểm các "điểm nghẽn" thể chế, giải pháp bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, triển khai thống nhất một bộ sách giáo khoa... đã được đại diện các bộ, ngành làm rõ.

Theo chỉ đạo mới nhất của Thủ tướng Chính phủ, ngành giáo dục cần bảo đảm tính thống nhất của sách giáo khoa trên toàn quốc bắt đầu từ năm học 2026-2027. Đồng thời tiếp tục đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng dạy và học. Vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai thống nhất bộ sách giáo khoa trên phạm vi cả nước sẽ được thực hiện như thế nào? Ngoài ra, Bộ có kế hoạch rà soát và điều chỉnh cơ cấu các môn học trong nhà trường ra sao để bảo đảm tiêu chí tinh gọn, thiết thực, giảm tải nhưng vẫn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về phát triển năng lực và kỹ năng cần thiết cho học sinh trong giai đoạn mới?

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong chủ trì họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, buổi họp báo Chính phủ thường kỳ đầu tiên của Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh VGP/Nhật Bắc.

Lộ trình thực hiện một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung

Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng thông tin: Về lộ trình thực hiện một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung. Đây là chúng ta thực hiện theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục đào tạo và Nghị quyết 281 ngày 15/9/2025 của Chính phủ về chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71. Hai nghị quyết quan trọng này đều nêu thống nhất một bộ sách giáo khoa dùng chung và tiến tới đến năm 2030 miễn phí toàn bộ sách giáo khoa.

Thực hiện nội dung đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai khẩn trương trong tháng cuối của năm 2025. Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước từ Nghị quyết 29-NQ/TW là thực hiện một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa, đến thời điểm này chúng ta đang thực hiện ba bộ sách giáo khoa theo chủ trương xã hội hóa, gồm: Bộ sách Cánh diều, bộ Chân trời sáng tạo, và bộ Kết nối tri thức với cuộc sống.

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo trình bày: Nghị quyết 281 của Chính phủ yêu cầu từ năm học 2026-2027, thực hiện thống nhất ngay một bộ sách giáo khóa. Như vậy chỉ còn vài tháng nữa. Thứ nhất là không thể biên soạn được một bộ sách mới, bởi công việc này phải mất 2 - 3 năm với khối lượng tác giả rất lớn. Thứ hai, chúng ta phối hợp ba bộ sách hiện hành hay chọn một trong ba bộ?

Thứ trưởng Thưởng nói: Chúng tôi đã thành lập tổ nghiên cứu và tham khảo ý kiến của các sở giáo dục đào tạo, ý kiến chuyên gia và ban hành các nguyên tắc và tiêu chí, từ đó đi đến thống nhất chọn một trong ba bộ sách này là bộ Kết nối tri thức với cuộc sống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước. Đến ngày 26/12/2025, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phê duyệt đây là bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung cho cả nước kể từ năm học 2026-2027.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng thông tin về việc triển khai sách giáo khoa thống nhất. ẢNh VGP/Nhật Bắc.

Vậy, việc thực hiện bộ sách này như thế nào? Ông Thưởng trao đổi: Thứ nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản hướng dẫn các Sở Giáo dục đào và Đào tạo thống nhất sử dụng bộ sách này, đồng thời sử dụng các bộ sách khác. Chúng ta dạy học lấy chương trình là trọng tâm, còn sách giáo khoa là học liệu, như vậy không lãng phí những bộ sách giáo khoa khác. Thứ hai là đã hiệu chỉnh những sách giáo khoa này, đặc biệt khi thay đổi chuyển từ chính quyền địa phương 3 cấp sang 2 cấp nên địa giới hành chính điều chỉnh. Các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân đã điều chỉnh xong.

Thứ ba, chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam in ấn, phát hành với mục tiêu đảm bảo muộn nhất trước 20 ngày khi vào năm học là có đầy đủ sách giáo khoa cho các trường và cho giáo viên. Đến thời điểm này, 5/7 miền của Nhà xuất bản Giáo dục đã nhập kho xong và công bố giảm giá sách trung bình 13,3%.

Thứ tư, chúng tôi chỉ đạo tập huấn cho giáo viên để sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất này. Trước đây, ba bộ sách thì giáo viên sẽ dạy các bộ khác nhau. Đây không phải vấn đề trở ngại vì nguyên tắc là giáo viên dạy bộ sách nào được. Để không tập huấn tràn lan lãng phí thời gian cũng như vật chất, Bộ chỉ đạo chỉ tập huấn những vấn đề mà giáo viên thấy vướng mắc, cần giải đáp. Như vậy, bắt đầu vào năm học mới này, chúng ta thống nhất một bộ sách giáo khoa, đảm bảo theo đúng tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết 71 cũng như Nghị quyết 281 của Chính phủ.

Việc điều chỉnh chương trình và cơ cấu các môn học

Về mặt khoa học giáo dục, khoa học về chương trình, theo kinh nghiệm của thế giới, tuổi thọ của một chương trình từ 10-15 năm mới thay đổi tổng thể. Còn hằng năm, Bộ có phát triển chương trình, tức là rà soát các chương trình này để có chỉ đạo về chuyên môn. Lâu nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các Sở Giáo dục và Đào tạo cũng như các nhà trường, các giáo viên, đặc biệt là các hiệu trưởng, tổ chức các chương trình giáo dục theo khung chương trình, tối thiểu phải đảm bảo khung chương trình giáo dục phổ thông.

Ảnh minh họa, nguồn internet.

Thứ hai, tùy theo từng trường, từng lớp, từng học sinh, có thể nâng cao hơn thì xây dựng các chương trình giáo dục tương ứng. Đặc biệt, chúng tôi tinh chỉnh và bổ sung, cập nhật những nội dung mới như trong Nghị quyết 71 nêu, là từng bước tăng thời lượng các môn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục STEM và giáo dục về chuyển đổi số, giáo dục AI.

Thứ trưởng thường trực nhấn mạnh, vừa qua Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành thông tư và có chỉ đạo hướng dẫn dạy thí điểm giáo dục AI trong học sinh phổ thông. Và tăng cường giáo dục kỹ năng sống, giáo dục văn hóa, văn học nghệ thuật cho học sinh, để vừa đảm bảo chuẩn đầu ra theo chương trình giáo dục phổ thông nhưng không gây quá tải với học sinh. Giáo dục có tác động rất lớn, cần phải có đánh giá tác động, đồng thời huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và giáo viên trực tiếp đứng lớp tham gia căn chỉnh chương trình đó.

Đương nhiên với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo, chúng ta phải hình dung được một thế hệ, bây giờ bắt đầu lớp 1 thì 25 năm sau, các em sẽ là những con người như thế nào cả về thể chất lẫn tinh thần và trí tuệ. Với chương trình giáo dục phổ thông, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu, có thể đẩy nhanh hơn để cập nhật những điểm tiên tiến của thế giới. Tuy nhiên, chương trình phải có tính ổn định nhất định, quan trọng là đảm bảo được yêu cầu đầu ra về phẩm chất năng lực cho học sinh. Quan trọng nhất vẫn là đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá, đặc biệt là dạy cho người học, học sinh khả năng tự học cao, lúc ấy học sinh sẽ có khả năng thích ứng với mọi chương trình, mọi sách giáo khoa.

Theo vị thứ trưởng thì Bộ cũng đã truyền thông, yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo phải hiểu một cách linh hoạt. Một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung không có nghĩa là chỉ dạy và học trong sách giáo khoa đó, sách giáo khoa không phải là pháp lệnh, chỉ là học liệu. "Chúng ta có thể tham khảo những bộ sách giáo khoa hiện nay không thống nhất dùng chung nhưng vẫn còn giá trị về mặt khoa học, thực tiễn, cũng như có thể lấy nguồn tư liệu khác để giáo viên giảng dạy, học sinh có thể tham khảo để làm phong phú thêm kiến thức của mình, cũng như trong các bài kiểm tra đánh giá. Như thế phù hợp với việc chuyển từ dạy kiến thức là chính sang dạy kỹ năng để hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh", vị thứ trưởng cho hay.