Hội thi giáo viên giỏi tại xã, phường: Phép thử năng lực quản lý

Một tiết dạy sinh hoạt chuyên đề của Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa (phường Hòa Xuân, TP Đà Nẵng). Ảnh: NTCC

Trong đó, Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trước đây do UBND quận, huyện tổ chức nay được giao trực tiếp cho xã, phường. Thực tế cho thấy, nếu chuẩn bị tốt về nhân sự và quy trình, cấp cơ sở vẫn tổ chức được hội thi bài bản, sát thực tế.

Chủ động từ đội ngũ, chặt chẽ trong quy trình

Tại phường Hòa Xuân (Đà Nẵng), dù chuyển đổi mô hình quản lý, công tác tổ chức Hội thi giáo viên dạy giỏi, giáo viên chủ nhiệm giỏi và đánh giá sáng kiến kinh nghiệm vẫn diễn ra nền nếp. Theo bà Trần Thị Thúy Hà - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường, hội thi cấp phường là bước sàng lọc quan trọng trước khi lựa chọn giáo viên tham gia cấp cao hơn.

Vì vậy, khâu chuẩn bị được thực hiện cẩn trọng, từ xây dựng kế hoạch, ban hành hướng dẫn đến thành lập hội đồng chuyên môn. Hội thi giáo viên dạy giỏi khối Mầm non, Tiểu học của phường Hòa Xuân đã hoàn thành trong tháng 11, cấp THCS dự kiến tổ chức vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4. Thời gian diễn ra cuộc thi được tính toán để không ảnh hưởng đến hoạt động dạy học tại các trường học.

Bà Thúy Hà cho biết, phường Hòa Xuân có thuận lợi là Phòng Văn hóa - Xã hội có đến 4 cán bộ, chuyên viên từng công tác tại Phòng Giáo dục (cũ) nên am hiểu hoạt động chuyên môn và công tác tổ chức hội thi. Khi chuyển về cấp phường, lực lượng này trở thành “hạt nhân” điều phối. Nhờ vậy, việc xây dựng tiêu chí, phân công giám khảo, tổ chức chấm thi hay tổng hợp kết quả đều diễn ra gọn gàng. Không khí hội thi giữ được sự nghiêm túc nhưng không nặng nề.

Ở khâu chấm sáng kiến kinh nghiệm, phường Hòa Xuân thành lập hội đồng theo từng bậc học, bộ môn. Mỗi sáng kiến được hai giám khảo chấm độc lập. Người chấm không biết danh tính giám khảo còn lại. Điểm số được rà soát, bảo đảm độ lệch trong ngưỡng cho phép.

Cách làm này giúp tăng tính khách quan trong chấm thi. Cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn hoặc giáo viên cốt cán tại các trường được trưng tập tham gia ban giám khảo. UBND phường chỉ tập trung xây dựng kế hoạch, kiểm soát tiến độ; nhà trường là lực lượng triển khai. Sự phối hợp nhịp nhàng giúp hội thi vừa đúng quy định, vừa sát thực tiễn lớp học.

Liên kết để tránh hình thức

Tuy nhiên, không phải địa phương nào cũng có điều kiện thuận lợi như UBND phường Hòa Xuân trong khâu tổ chức Hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp học. Ông Nguyễn Thanh Tú - Phó Chủ tịch UBND xã Trà Tân (TP Đà Nẵng) chia sẻ: “Ở mỗi cấp học, xã chỉ có 2 trường học. Số lượng trường ít, đội ngũ giáo viên mỏng, có những môn học, mỗi trường chỉ có một giáo viên nên khó trong cả khâu triệu tập ban giám khảo và giáo viên dự thi. Nếu tổ chức hội thi từng xã riêng lẻ thì giám khảo thuộc trường này chấm cho giáo viên dự thi ở trường kia, khó đảm bảo tính khách quan và thiếu cạnh tranh”.

UBND xã Trà Tân dự kiến tổ chức Hội thi giáo viên dạy giỏi các bậc học sau thời điểm 15/3. Ông Tú cho biết, địa phương tính đến phương án mời giáo viên cốt cán ở các xã lân cận cùng tham gia trong hội đồng chấm. “Như vậy, trong xây dựng kế hoạch Hội thi, ngoài định mức theo tiết chấm giáo viên dạy giỏi, còn cộng thêm cả công tác phí trong những ngày mời những giáo viên này làm Ban giám khảo”, ông Tú thông tin.

Xã Trà Vân (TP Đà Nẵng), năm nay, không tổ chức thi mới mà sử dụng kết quả những năm trước để tham gia cấp thành phố. Theo ông Nguyễn Khắc Điệp - Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học & THCS Trà Vân, với xã chỉ có 2 trường/cấp học như Trà Vân, nếu tổ chức riêng, “quay đi quay lại vẫn chừng ấy gương mặt”. Thi đua vì thế khó tạo được động lực thực sự.

Từ thực tế này, ông Điệp đề xuất mô hình tổ chức theo cụm chuyên môn liên xã. Các xã trong cùng khu vực có thể phối hợp, luân phiên đăng cai từng cấp học. Cách làm này giúp mở rộng quy mô, tăng số lượng giáo viên tham gia, tạo môi trường trao đổi chuyên môn phong phú hơn. Ban giám khảo sẽ là giáo viên cốt cán, từng đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp cao hoặc có kinh nghiệm vững vàng.

Quan trọng hơn, giám khảo không chấm giáo viên cùng một đơn vị xã. Việc chấm chéo giữa các xã giúp bảo đảm công bằng, hạn chế nể nang. Sau khi có kết quả hội thi chung, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội tham mưu để Chủ tịch UBND xã nơi giáo viên công tác ra quyết định công nhận danh hiệu. Quy trình vẫn đúng thẩm quyền hành chính, nhưng cách tổ chức linh hoạt hơn.

Mô hình liên kết cụm không chỉ giải quyết bài toán nhân sự, mà còn giúp sử dụng hiệu quả kinh phí sự nghiệp giáo dục. Thay vì mỗi xã đầu tư dàn trải, các đơn vị có thể tập trung nguồn lực, tổ chức một hội thi có quy mô và chất lượng tốt hơn.

Tổ chức Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp xã, phường trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp không đơn thuần là thay đổi đầu mối quản lý. Đó là phép thử về năng lực quản lý ở cơ sở để địa phương có thể xây dựng cách thức tổ chức phù hợp, tránh rơi vào hình thức, tạo được môi trường để giáo viên trao đổi, học hỏi, nâng cao tay nghề.